Σαν σήμερα, 15 Απριλίου 1850, η Μεγάλη Βρετανία αναγκάστηκε να άρει τον επαίσχυντο και παράνομο ναυτικό αποκλεισμό των ελληνικών παραλίων, έπειτα από μήνες απροκάλυπτου εκφοβισμού, πειρατικής συμπεριφοράς και ωμής παρέμβασης στα εσωτερικά του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Η «Υπόθεση Πατσίφικο» δεν υπήρξε τίποτε άλλο παρά μια πρόφαση για να γονατίσει η Ελλάδα και να δει ο κόσμος ποιος πραγματικά «κυβερνά» τα κύματα.
Ιστορικό υπόθεσης – Η μεγάλη πρόκληση
Το 1847, ένας Εβραίος υπήκοος της Βρετανίας, ο Ντέιβιντ Πατσίφικο, και ταυτόχρονα Πρόξενος της Πορτογαλίας ζήτησε απίστευτα υπέρογκες αποζημιώσεις 150.000 λίρες (τεράστιο ποσό) για την λεηλάτηση της οικίας του στην Αθήνα, εν μέσω διαδηλώσεων. Η ελληνική κυβέρνηση, αν και αδύναμη, δεν συμφώνησε. Όταν η Ελλάδα αρνήθηκε να πληρώσει για μια ληστεία που δεν οργάνωσε το κράτος, το Λονδίνο αντί να επιλέξει τη διπλωματία, επέλεξε την πειρατεία.
Ο παράνομος αποκλεισμός – Βρετανική τρομοκρατία στη θάλασσα
Τον Ιανουάριο του 1850, ο Βρετανός πρέσβης στην Αθήνα, Τόμας Γουάιζ, έδωσε τελεσίγραφο. Η άρνηση ήταν η απάντηση της Ελλάδας. Τότε, ο ναύαρχος Ουίλιαμ Πάρκερ, επικεφαλής μιας από τις ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις του κόσμου, εξαπέλυσε τον στόλο του: 24 πολεμικά πλοία – ανάμεσά τους θωρηκτά πρώτης γραμμής, φρεγάτες και κορβέτες – απέκλεισαν κάθε σημαντικό ελληνικό λιμάνι, από τον Πειραιά ως την Πάτρα και τη Σύρο. Ο βρετανικός στόλος της Μεσογείου, με περισσότερα από 600 πυροβόλα, κινήθηκε εναντίον της Ελλάδος, προχωρώντας σε κάτι περισσότερο απο έναν αποκλεισμό – σε έναν γενοκτονικό εκφοβισμό ενός λαού.
Η εχθρική, παράνομη στάση της Αγγλίας
Η ενέργεια της Αγγλίας καταπατούσε κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο: ερήμωσε το εμπόριο, σταμάτησε τα τρόφιμα, προκάλεσε πείνα σε νησιά που ζούσαν από τη θάλασσα. Βρετανικά πολεμικά λεηλάτησαν ελληνικά πλοία, κατάσχεσαν φορτία, ακόμα και ιερές σημαίες. Η συμμαχία του 1827 στο Ναβαρίνο, όπου η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία είχαν χτυπήσει τον τουρκικό στόλο για να γεννηθεί η Ελλάδα, έγινε σκουπίδι. Αντί για σύμμαχος, η Βρετανία συμπεριφέρθηκε ως νέος πειρατής της Μεσογείου, αποδεικνύοντας ότι για την Αλβιόνα οι «σύμμαχοι» είναι χρήσιμοι μόνο όταν υποκλίνονται.
Η άρση – Νίκη της δικαιοσύνης ή τακτική υποχώρηση;
Υπό την πίεση της Γαλλίας (που προσωρινά απέσυρε τον πρεσβευτή της από το Λονδίνο) και της Ρωσίας, και βλέποντας ότι η Ελλάδα δεν λύγισε, η Αγγλία αναγκάστηκε στις 15 Απριλίου 1850 να άρει τον αποκλεισμό. Ωστόσο, η εξευτελιστική συνθήκη που ακολούθησε (Σύμβαση του 1850) ανάγκασε την Ελλάδα να καταβάλει 120.000 λίρες – ένα ποσό που ισοδυναμούσε με τρία εθνικά ελλείμματα. Η αδικία έμεινε ατιμώρητη. Η βρετανική πειρατεία ντύθηκε «δίκαιο», αλλά στην Ιστορία γράφτηκε ως η πρώτη μεγάλη ταπείνωση της Ελλάδας από τον «προστάτη» της.
Συμπέρασμα
Σήμερα, θυμόμαστε την 15η Απριλίου 1850 όχι ως ημέρα λήξης, αλλά ως ημέρα μνήμης της υποκρισίας των «μεγάλων δυνάμεων». Η Αγγλία δεν υπήρξε ποτέ αληθινός φίλος της Ελλάδας – ήταν και παραμένει μια δύναμη που δανείζεται την ηθική για να επιβάλλει την πυγμή της. Το 1850, η Ελλάδα νικήθηκε, αλλά δεν ταπεινώθηκε. Ο αποκλεισμός έσπασε επειδή η αγγλική απληστία συναντήθηκε με την ελληνική καρτερία. Ας μην ξεχνάμε: οι σύμμαχοι που σφίγγουν το χέρι με το ένα χέρι, με το άλλο πιάνουν το μαχαίρι.
ΥΓ: 172 χρόνια μετά, η ίδια αλαζονεία εμφανίζεται κάθε φορά που μια μεγάλη δύναμη αποφασίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να υπακούσει αντί να συνυπάρχει. Η Ιστορία διδάσκει, αλλά οι σύμμαχοι μας, ποτέ δεν διάβασαν ιστορία – μόνον συμφέροντα.
