Οι αυτοκρατορίες αποφασίζουν οι περιφέρειες υποκύπτουν και υποκύπτουν
H εξέλιξη με την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Προέδρου Μαδούρο ενισχύει ξεκλαθαρα μια Δαρβινική λογική που διέπει τις σχέσεις μεταξύ των δυνάμεων στην πολυπολική εποχή μας. Η επιβίωση, η επιρροή και η επέκταση ευνοούν τα κράτη που είναι ικανά για διαρκή καταναγκασμό των αντιπάλων τους και διαθέτουν ικανή στρατηγική δυαντότητα. Η Βενεζουέλα βρισκόταν απομονωμένη και η απομόνωσή της αυτή είχε συνέπειες. Η περιφερειακή «νοτιοαμερικανική» συμπάθεια υπήρχε μόνο στις δηλώσεις και στον συμβολισμό, ωστόσο καμία υλική βοήθεια δεν εμφανίστηκε. Όπως προέβλεπε η γεωπολιτική ανάλυση, η αλληλεγγύη από μόνη της είχε πολύ μικρό βάρος όταν αντιμετώπιζε την συντριπτική δύναμη.
Η Νότια Αμερική, όπως και ο ισλαμικός κόσμος, διαθέτει τεράστιο «πολιτισμικό βάθος», κοινή μνήμη και πολιτισμική συνέχεια. Όμως, ο πολιτισμός από μόνος του, ωστόσο, δεν αποτελεί πόλο ισχύος. Ένα κράτος-πολιτισμός απαιτεί συνοχή, συντονισμένη ηγεσία και οπωσδήποτε την απαραίτητη ικανότητα προβολής ισχύος. Ελλείψει αυτών των ιδιοτήτων, επικρατεί τελικά ο κατακερματισμός του. Ακριβώς όπως οι ισλαμικές χώρες βιώνουν επαναλαμβανόμενη ταπείνωση μέσω της διχόνοιας σε συγκρούσεις που αφορούν το Ισραήλ, η Νότια Αμερική αποκάλυψε τα δομικά της όρια (όπως σαφώς κατέγραψα στο άρθρο μου «Η ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ», τον περασμένο Οκτώβριο), προσφέροντας στη Βενεζουέλα μηδενική προστασία και μηδενική ανακούφιση.
Το αποτέλεσμα της πρόσφατης αμερικανικής δράσης αναβιώνει δόγματα που θεωρούνταν από καιρό ξεπερασμένα. Το «Δόγμα Μονρόε» συνεχίζει να λειτουργεί ως η πραγματική δυτικοημισφαιρική τάξη πραγμάτων και όχι ως ιστορικό λείψανο, όπως ακριβώς η Ανατολική Ευρώπη παραμένει κεντρική στο στρατηγικό περιβάλλον της Ρωσίας. Οι σφαίρες επιρροής διαρκούν ακόμη και όταν εκφράζονται με συγκρατημένη γλώσσα. Αυτό που κερδίζει αποδοχή σε μια περιοχή αποκτά νομιμότητα αλλού. Η ισχύς εφαρμόζει αρχές συμμετρικά όταν τα συμφέροντα ευθυγραμμίζονται, ενισχύοντας πρότυπα οικεία σε προηγούμενες αυτοκρατορικές εποχές.
Η αντιιμπεριαλιστική ρητορική των δεξιών και αριστερών δυνάμεων παγκοσμίως υφίσταται ακόμη επειδή απευθύνεται σε έναν κόσμο που έχει ήδη περάσει. Η αναδυόμενη τάξη μοιάζει περισσότερο με τον δέκατο ένατο αιώνα παρά με τα τέλη του εικοστού, διαμορφώνεται δε από αντίπαλες αυτοκρατορίες, σαφείς ιεραρχίες και αμφισβητούμενα σύνορα. Μόνο που τώρα η Ευρώπη δεν υπάρχει σε αυτό το παίγνιο ισχύος : Προς το παρόν, τέσσερις κυρίαρχοι πόλοι ασκούν γνήσια αυτονομία: οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία. Ο καθένας τους κυβερνά τον δικό του στρατηγικό χώρο. Το «επεισόδιο» της Βενεζουέλας σηματοδοτεί ξεκάθαρα την επιστροφή μιας εποχής που ορίζεται από την ισχύ, το συμφέρον και την αυτοκρατορική δομή.
Δεν συνιστά φιλοσοφία ή υψηλή θεωρητική φυσική η άμεση παρατήρηση της ωμής αλήθειας : Προφανώς η στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολά Μαδούρο παραβιάζει αναμφισβήτητα την Αρχή της μη χρήσης βίας, η οποία αποτελεί θεμέλιο του Διεθνούς Δικαίου !
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «εμπλακούν έντονα» στη βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας, αμέσωςμετά τηνεπιχείρηση σύλληψης του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολά Μαδούρο, εδήλωσε οΝτόναλντ Τραμπ στο Fox News το Σάββατο (3/1). Είπε χαρακτηριστικά, ανενδοίαστα και προκλητικά : «Έχουμε τις μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου στον κόσμο, τις μεγαλύτερες, τις σπουδαιότερες, και θα εμπλακούμε έντονα σε αυτό ! Θα εξάγουμε έναν τεράστιο πλούτο από το έδαφος». Εδήλωσε επίσης «ότι μέρος των εσόδων θα διανεμηθεί στους Βενεζουελάνους και μέρος θα καταβληθεί στις ΗΠΑ ως αποζημίωση για τις ζημίες που μας προκάλεσε αυτή η χώρα».!
Manuel Ernesto Valdecasas
