ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο FAO προειδοποίησε ότι ενδεχομένως η σύγκρουση θα ενεργοποιήσει μια αιφνίδια και παρατεταμένη μείωση στις εξαγωγές τροφίμων από την Ουκρανία και τη Ρωσία, ενώ θα μπορούσε να οδηγήσει περαιτέρω σε πίεση επί των διεθνών τιμών των βασικών εμπορευμάτων, σε βάρος των οικονομικά ευάλωτων χωρών
 

ΠΡΟΣ ΠΟΙΑ ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΟΔΗΓΟΥΜΑΣΤΕ ;

Μέρος 2

Οι πτωχότερες χώρες στη Βόρεια Αφρική, στην Ασία και στη Μέση Ανατολή, οι οποίες για την διατροφική τους επιβίωση εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον τομέα των εισαγωγών σίτου, θα υποφέρουν σημαντική επισιτιστική ανασφάλεια λόγω του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η εξελισσομένη σύγκρουση θα προξενήσει αύξηση στις τιμές των τροφίμων σε μεγάλο μέρος του πλανήτη, όπως προειδοποίησε την Παρασκευή, 11η Μαρτίου 2022 η «Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας», («Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας» - FAO, ένας διεθνής διακρατικός οργανισμός που αποτελεί εξειδικευμένη διεύθυνση του ΟΗΕ).

Ο οργανισμός του ΟΗΕ σημείωσε επίσης ότι η Ρωσία είναι ο κύριος παγκόσμιος παραγωγός λιπασμάτων, ενώ τους τελευταίους 12 μήνες έχει ήδη υπερτριπλασιασθεί η τιμή της ουρίας, ενός βασικού συστατικού στοιχείου των λιπασμάτων.

Επίσης, προξενεί ανησυχία η αβεβαιότητα σχετικά με το αν οι αγρότες της Ουκρανίας θα είναι σε θέση να συγκομίσουν πλήρως το σίτο τον επόμενο Ιούνιο. Στην Ουκρανία, η μαζική μετατόπιση του πληθυσμού έχει μειώσει τον αριθμό των διαθέσιμων γεωργών και γεωργικών εργατών. Δεδομένων των πολεμικών επιδράσεων η πρόσβαση στους αγρούς θα είναι δυσχερής.

Ακόμα και εάν μπορούσαν, τα λιμάνια της Ουκρανίας στην Μαύρη Θάλασσα είναι κλειστά, ενώ η κυβέρνησή της αυτή την εβδομάδα απαγόρευσε την εξαγωγή σίτου, βρώμης, κέγχρου, φαγόπυρου και ορισμένων άλλων τροφίμων για να αποτρέψει μια κρίση στην δική της χώρα και να σταθεροποιήσει την αγορά.

Η απαγόρευση των εξαγωγών της Ουκρανίας δεν ισχύει για τις μεγάλες παγκόσμιες εξαγωγές της, αραβοσίτου και ηλιελαίου. Η Ουκρανία και η Ρωσία αντιπροσωπεύουν το 52% της παγκόσμιας εξαγωγικής αγοράς ηλιελαίου. Επίσης, αντιπροσωπεύουν το 19% της παροχής της παγκόσμιας κριθής, το 14% του σίτου και το 4% του αραβοσίτου.

Οι ΗΠΑ, η Αργεντινή και άλλα σιτοπαραγωγά έθνη είναι πιθανό να περιορίσουν τις εξαγωγές τους, καθώς οι κυβερνήσεις επιδιώκουν εύλογα να εξασφαλίσουν την εγχώρια προσφορά. Επίσης, οι χώρες που βασίζονται στον σίτο από την Ρωσία και την Ουκρανία είναι πιθανό να αυξήσουν τα επίπεδα εισαγωγής τους. Η Αίγυπτος, η Τουρκία, το Μπαγκλαντές και το Ιράν αγοράζουν το 60 τοις εκατό του σίτου τους από τη Ρωσία και την Ουκρανία. Επίσης, στις εξαγωγές σίτου των δύο χωρών στηρίζονται ο Λίβανος, η Τυνησία, η Υεμένη, η Λιβύη και το Πακιστάν.

Οι διαταραχές των αλυσίδων εφοδιασμού, η υλικοτεχνική διαταραχή των ουκρανικών και των ρωσικών σιτηρών και της παραγωγής ελαιούχων σπόρων, καθώς και οι περιορισμοί στις εξαγωγές της Ρωσίας θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ασφάλεια των τροφίμων.
Ο FAO προειδοποίησε ότι ενδεχομένως η σύγκρουση θα ενεργοποιήσει μια αιφνίδια και παρατεταμένη μείωση στις εξαγωγές τροφίμων από την Ουκρανία και τη Ρωσία, ενώ θα μπορούσε να οδηγήσει περαιτέρω σε πίεση επί των διεθνών τιμών των βασικών εμπορευμάτων, σε βάρος των οικονομικά ευάλωτων χωρών. Ο Οργανισμός δήλωσε ότι οι μελέτες του με προσομοιώσεις καταδεικνύουν ότι, το 2022-2023, ο συνολικός αριθμός υποσιτισμένων ανθρώπων θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 8 έως 13 εκατομμύρια, ιδίως στην Ασία, στην υποσαχάρια Αφρική, στην Μέση Ανατολή και στην Βόρεια Αφρική.
Κατά την διάρκεια του 2021, οι παγκόσμιες τιμές του σίτου και της κριθής αυξήθηκαν κατά 31%, ενώ οι τιμές των κραμβελαίων και του ηλιελαίου αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 60%. Οι τιμές του σίτου αυξήθηκαν περισσότερο από 50 % από την εβδομάδα προ της εισβολής. Ορισμένοι καταναλωτές αισθάνονται ήδη τις επιπτώσεις μιας απόρριψης στις εξαγωγές καθώς και της απότομης αύξησης των τιμών : Στην Ιταλία, τα σούπερ μάρκετ στην Τοσκάνη και στην Σαρδηνία ήδη περιορίζουν τις πωλήσεις ηλιελαίου σε δύο εμπορευματοκιβώτια ανά πελάτη, όπως ήδη δήλωσε η ιταλική κρατική τηλεόραση. Τα ισπανικά και τα βελγικά σούπερ μάρκετ έθεσαν επίσης όριο αγοράς στο ηλιέλαιο.
Ενώ η ιταλική διατροφή σχετίζεται άμεσα με το ελαιόλαδο, το ηλιέλαιο χρησιμοποιείται εμπορικά για να παράγει μαγιονέζα, σάλτσες και ορισμένα επεξεργασμένα τρόφιμα. Οι Ιταλοί εισαγωγείς των σπόρων προς επεξεργασία σε σπορέλαιο, δηλώνουν ότι ο εφοδιασμός τους έχει ήδη τελειώσει.
Ας αναλογιστούμε λοιπόν με περισσότερη ειλικρίνεια και χωρίς δαιμονολογικές προκαταλήψεις, ορισμένες επί πλέον πτυχές της ενδεχόμενης καταστροφής:

Η αποστολή στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία από πολλούς Δυτικούς «χορηγούς» και η διανομή όπλων στους Ουκρανούς πολίτες (!) από την κυβέρνησή τους θα συμβάλει μετά βεβαιότητας στην αναζωπύρωση του …. λαθρεμπορίου όπλων προς την Δυτική Ευρώπη. Ενός λαθρεμπορίου που προηγουμένως υπήρξε «προνομιακή» δραστηριότητα των Βαλκανίων (κυρίως μετά τον πόλεμο στο Κοσσυφοπέδιο, η οποία και τροφοδότησε άμεσα τους τρομοκράτες σ’ όλο το κύμα τρομοκρατικών δράσεων της δεκαετίας του 2010 (μάλιστα ανακαλύπτουμε ότι αυτό το πρόβλημα είχε ήδη ξεκινήσει πριν από τη ρωσική εισβολή).

Η «παραστρατιωτική» μετατροπή του ρωσο-ουκρανικού πολέμου (εκτενής εξοπλισμός ιδιωτικών και αμάχων πολιτοφυλακών από την ουκρανική πλευρά και καταφυγή σε μισθοφόρους) σε ένα ιδιότυπο κοινωνιολογικό πλαίσιο «στρατιωτικής προετοιμασίας» της νεολαίας μέσω βιντεοπαιχνιδιών και λόγω της ενστικτώδους αναζήτησης δράσης στο τέλος της απραξιακής καραντίνας της covid 19, έχει όλα τα «πλεονεκτήματα» ώστε να ρίξει τη γερασμένη Ευρώπη στη γνωστή φρικτή αφρικανική παθολογία των δύστυχων παιδιών – στρατιωτών. Αυτό το τραγικό φαινόμενο λειτουργεί συμβάλλοντας στην τρομοκρατία και καταδικάζεται μεν ομόφωνα, όμως τι θα έχουμε να πούμε γι’ αυτή την τάση εάν τελικά τέλει οι κυβερνήσεις …. αρχίσουν να το υποστηρίζουν σιωπηρά με την ανοχή τους;

Αντιμέτωπες με αυτήν την σχεδιασμένη στρατόμορφη «υποδούλωση» ενός μέρους της νεολαίας, οι δυτικές κοινωνίες είναι εξαιρετικά εξαρτημένες από το περίπλοκο και παγκοσμιοποιημένο, φιλελεύθερο και «δικαιωματικό» κοινωνικοοικονομικό τους πρότυπο.

Εάν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι σε θέση να οργανωθούν με τέτοιον τρόπο ώστε να τροφοδοτούν και να προμηθεύουν τον πληθυσμό τους με την αναγκαία ενέργεια σε περιόδους πολέμου (όπως για παράδειγμα η Γαλλία), αυτό δυστυχώς δεν ισχύει για όλους, οπότε η αναιμική και παραπαίουσα ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν πρόκειται να διαρκέσει επί πολύ σε ένα ασφυκτικό πλαίσιο ελλείψεων ενέργειας και τροφίμων, όπου ο υπ’ αριθμόν ένα κανόνας θα είναι : «ο καθένας για τον εαυτό του».

Ο φόβος του πυρηνικού πολέμου κραδαίνεται εμπρός στο πρόσωπο των Ευρωπαίων και από την Ρωσία και από την Ουκρανία, όμως για αντίθετους λόγους (από τους Ρώσους για να τρομάξουν ανταποδοτικά το ήδη εχθρικό Δυτικό κοινό, ενώ οι Ουκρανοί επιζητούν να εξαναγκάσουν έμμεσα τη Δύση να παρέμβει) μέσω της επίκλησης ενός δυνητικού «ατυχήματος» σε ένα πυρηνικό εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής ή ακόμα και λόγω ενδεχόμενης χρήσης της ρωσικής πυρηνικής δύναμης – δηλαδή λόγω μιας πιθανής ρωσικής προσφυγής στα πυρηνικά όπλα, η οποία εν μέρει έγινε «νόμιμη» …. από τότε που ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποχώρησε (1 Φεβρουαρίου 2019) από την «Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις ΗΠΑ-Ρωσίας» ή «Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μεσαίας Εμβέλειας» (INF - Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty), της 8ης Δεκεμβρίου 1987.

Ένας από τους λόγους για τους οποίους επί του παρόντος ο Πρόεδρος Πούτιν εμποδίζει την υπογραφή της συνθήκης με το Ιράν, είναι για να δώσει μεγαλύτερη αξιοπιστία στην διοργάνωση μιας μεγάλης ενεργειακής κρίσης, μιας κρίσης για την οποία δείχνει ότι κατέχει τον «κλειδί». Με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο μας υπενθυμίζει ότι η Ρωσία δεν είναι μια χώρα που μπορεί να υποβιβασθεί στην τάξη μιας αμελητέας δύναμης της τρέχουσας παγκόσμιας διαμόρφωσης, αλλά συμμετέχει επίσης σε αυτό το σκηνικό της αποκάλυψης, το οποίο έχει σκοπό να οδηγήσει τελικά ολόκληρο τον κόσμο να ζητήσει από τον «αλύγιστο» Ζελένσκι την αποδοχή των όρων των διαπραγματεύσεων.

Η πιθανότητα ρωσικών επιθέσεων σε υποθαλάσσια καλώδια ή σε δορυφόρους επικοινωνίας μας εξωθεί να φαντασθούμε σενάρια όπως στο δημοσιευμένο το 1943, επιτυχημένο διήγημα επιστημονικής φαντασίας «Συντριβή» («Ravage») του Γάλλου συγγραφέως Ρενέ Μπαρζαβέλ (René Barjavel, 1911-1985), όπου οι κοινωνίες μας, εξαιρετικά εξαρτώμενες από αυτές τις τεχνολογίες επικοινωνίας, καταρρέουν εντελώς. Στον απόηχο τέτοιων σεναρίων, ολόκληρο το έργον ψηφιοποίησης της ζωής (για το οποίο η Δύση και ο υποτακτικός της κόσμος χαίρονταν έξαλλα κατά τα τελευταία 10 χρόνια και το οποίο έχει …. καταπιεί με βουλιμική αδιαφορία τρισεκατομμύρια ευρώ), θα «εξατμιζόταν» αιφνιδιαστικά.

Ο αφανισμός του θα επέφερε μιαν ανυπέρβλητη κρίση σε ολόκληρο τον χρηματοπιστωτικό ιστό, στο ίδιο το οικονομικό ικρίωμα του πλανήτη μας, σε όλα τα εν εξελίξει σχέδια και έργα της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας, («fintech», δηλαδή τεχνολογίας και καινοτομίας που στοχεύει να ανταγωνιστεί τις παραδοσιακές οικονομικές μεθόδους στην παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών) καθώς και των ψηφιακών νομισμάτων.

Το μέλλον, όπως το είχαμε φαντασθεί, βυθισμένοι στην φιλελεύθερη πλουτοκρατική και ηδονοθηρική παραζάλη μας, απλώς δεν είναι συμβατό με το επίπεδο της γεωπολιτικής έντασης στο οποίο βρισκόμαστε τώρα. Αυτός ο στοχασμός είναι απλά μια καθαρά ευχολογιακή πράξη συλλογικής προσμονής, η οποία σχεδιάστηκε για να αναγκάσει τους εμπλεκόμενους φορείς να διενεργήσουν ένα σωτήριο γεωπολιτικό άλμα... εκτός αν, λόγω ταχύτητας και ιλίγγου, ένα από τα πρόσφορα για σφαγή πρόβατα ριχτεί ακράτητο …. στον γκρεμό, παρασύροντας όμως ολόκληρο το κοπάδι του προς τον θάνατο.

Το μάλλον επιθυμητό (;) αποτέλεσμα

Εφ’ όσον η Ρωσία και η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται σε διαμάχη (και αυτό συνέβη πάλι, τουλάχιστον το 2014), δυστυχώς η Ουκρανία κινδυνεύει να κατακερματισθεί και να διαλυθεί.

Το μόνο επιθυμητό αποτέλεσμα για την Ουκρανία και τους Ουκρανούς είναι ένα γρήγορο τέλος του πολέμου, βασιζόμενο σε μια «συμφιλίωση» μεταξύ των δύο μεγάλων γειτόνων τους, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας, με την μεσολάβηση των μεγάλων πραγματικών συμμάχων της περιοχής, (δηλαδή …. της Τουρκίας και του Ισραήλ), αλλά και με την αντίστοιχη ανοχή, την …. «λευκή επιταγή» της Κίνας. Έτσι, θα είναι πράγματι εφικτό να αποφευχθεί μια τραγική κατάληξη, με μιαν απλή μετατόπιση της πρώτης γραμμής μετωπικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ευρώπης - Ρωσίας σε μιαν άλλη μετωπική αντιπαράθεση Ρωσίας – Κίνας ! Βεβαίως όλα αυτά με την ευλογία μιας Αμερικής, η οποία θα αναγνωρίζει ότι, η Ευρώπη δεν χρειάζεται πλέον τις «υπηρεσίες ασφαλείας» της και ότι μπορεί να καταναλώσει τους αντίστοιχους προϋπολογισμούς για πιεστικότερες ανάγκες της (κυβερνοασφάλεια, ανασυγκρότηση της χώρας και της οικονομίας της, εστίαση στον ασιατικό άξονα κλπ.).

Αυτό μπορούμε να το δούμε στην πράξη: Όχι μόνο η Κίνα, αλλά το Ισραήλ, η Τουρκία, η Γερμανία, η Γαλλία, ακόμη και το ΝΑΤΟ (αρνούμενο να υποχωρήσει στο αίτημα της Ουκρανίας για επέμβασή του ή εκ μέρους του εφαρμογή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων) και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (απορρίπτουσες το αντίστοιχο αίτημα των Ρεπουμπλικανών για ζώνη απαγόρευσης πτήσεων), ενεργούν ως πολύτροποι «ειρηνικοί μεσολαβητές» και προτρέπουν τους εμπόλεμους να καταλήξουν σε μία συμφωνία, ενώ παράλληλα δεν παύουν τους αρειμάνιους ακκισμούς και τους λεκτικούς λεονταρισμούς τους.

Οι συμβιβαστικοί δρόμοι προς τους οποίους τείνουν οι διαπραγματεύσεις είναι αρκετά σαφείς : Διατήρηση της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας, με αντάλλαγμα την εγγύηση της ουδετερότητας της- ιδίως μέσω της αφαίρεσης και οριστικής κατάργησης από το ουκρανικό σύνταγμα του συνθήματος που εισήγαγε το 2019 η Ράντα κατόπιν αιτήματος του Ποροσένκο, δηλαδή κλήση της χώρας «για ένταξη στο ΝΑΤΟ». Όσον αφορά στο δύστυχο Ντονμπάς, εκτιμάται ότι εν τέλει ούτε η Ρωσία ούτε ο Κινέζος σύμμαχός της θα παραμείνουν ιδιαίτερα επίμονοι υπέρ της ανεξαρτησίας του, οπότε στο τέλος η Ρωσία πιθανότατα θα συμφωνήσει «αντισταθμιστικά» στην επανένταξη του Ντονμπάς στην Ουκρανία, (προφανώς όμως μετά από ισχυρή και ουσιώδη εγγύηση ασφαλείας για τον εκεί ρωσόφονο πληθυσμό).

Πολύκαρπος Παναγιωτίδης 

Share This !

2022 ALL RIGHTS RESERVED COPYRIGHT ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΊ ΑΝΤΊΛΑΛΟΙ