ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Wang Yi μιλάει στις 28 Φεβρουαρίου 2022, κατά την έναρξη της συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Η Κίνα θα συνεχίσει να υποστηρίζει μια ειρηνική λύση στην Ουκρανία και μπορεί ακόμη και να επιλέξει να διευκολύνει μία ή περισσότερες παράπλευρες διαπραγματεύσεις σχετικά με εκεχειρίες ή ειρηνευτικές συμφωνίες ως μέσο αποκατάστασης της εικόνας της Κίνας ως υπεύθυνης παγκόσμιας δύναμης. 
 

Οι Στρατηγικές Επιταγές οι οποίες διαμορφώνουν την αντίδραση της Κίνας στον πόλεμο της Ουκρανίας

Παρά το ότι ιδεολογικοί και στρατηγικοί λόγοι σημαίνουν ότι η Κίνα είναι πιθανό να συνεχίσει την σιωπηρή υποστήριξή της στην Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία, το Πεκίνο θα επιδιώξει επίσης να βελτιώσει τους δεσμούς με την Δύση και να συμμορφωθεί με τις κυρώσεις κατά της Μόσχας, προκειμένου να προστατεύσει την οικονομική της ανάπτυξη. Από την έναρξη της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου, η Κίνα έχει υποστηρίξει ρητορικά τις ανησυχίες της Ρωσίας για την ασφάλεια σχετικά με την επέκταση του ΝΑΤΟ, και τα κινεζικά ειδησεογραφικά πρακτορεία έχουν επαναλάβει τους ρωσικούς ισχυρισμούς περί Δυτικής ευθύνης για τις εντάσεις Ρωσίας-Ουκρανίας, όπως αβάσιμες κατηγορίες για υποστήριξη των ΗΠΑ στην χρήση χημικών όπλων. Τις πρώτες εβδομάδες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η Κίνα αρνήθηκε να αποκαλέσει την εισβολή πόλεμο και ενίσχυσε τον ισχυρισμό της Ρωσίας ότι η εισβολή της στην Ουκρανία δεν ήταν πόλεμος, αλλά ειδική στρατιωτική επιχείρηση. Το Πεκίνο απέρριψε επίσης ως «ψευδείς ειδήσεις» ισχυρισμούς της Δύσης ότι η Κίνα μπορεί να βοηθήσει την Ρωσία στρατιωτικά ή να βοηθήσει την Ρωσία να αποφύγει τις οικονομικές και τεχνολογικές κυρώσεις, και Κινέζοι αξιωματούχοι επανέλαβαν την σημασία των ρωσικών συνεργασιών διευκρινίζοντας ότι οι δύο χώρες δεν υποστηρίζουν απαραίτητα η μία την άλλη σε κάθε κίνηση.

Η πολιτική υποστήριξη της Κίνας για την εκστρατεία της Ρωσίας στην Ουκρανία βασίζεται στην αντιδυτική ιδεολογία του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος καθώς και στην πραγματιστική ανάγκη του να υποστηρίξει τους λίγους διπλωματικούς εταίρους της Κίνας, συμπεριλαμβανομένης της Μόσχας. Η υποστήριξη του ΚΚΚ στις λεγόμενες «εναλλακτικές δημοκρατίες», γνωστές και ως αυταρχικά καθεστώτα που ισχυρίζονται ότι είναι οι θεματοφύλακες των πολιτών τους και υπερασπιστές της εθνικής εξουσίας, και η αντίθεση στην λεγόμενη «δυτική φιλελεύθερη δημοκρατική ηγεμονία» χρονολογούνται από την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας το 1949 και τις ιδέες του Μάο Τσε Τουνγκ για μια παγκόσμια κομμουνιστική επανάσταση. Αυτά τα δόγματα απέκτησαν ανανεωμένο σφρίγος υπό τον Πρόεδρο Xi Jinping, ο οποίος βλέπει τον δυτικό κόσμο υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών ως καταδικασμένο σε πολιτισμική παρακμή και την Κίνα ως προορισμένη για «εθνική αναζωογόνηση» καθώς η Κίνα εξελίσσεται στην κορυφαία υπερδύναμη του κόσμου. Έτσι, κάθε φορά που παρουσιάζεται η ευκαιρία να αντικρούσει τους ισχυρισμούς της Δύσης περί ειρηνικής φιλελεύθερης διακυβέρνησης και επωφελών περιφερειακών εταιρικών σχέσεων ασφάλειας, το Πεκίνο τις εκμεταλλεύεται, ειδικά όταν ενισχύουν την σχετική εθνική δύναμη ενός βασικού εταίρου ασφαλείας όπως η Ρωσία.

Το Πεκίνο θα διατηρήσει την πολιτική υποστήριξή του στην Μόσχα ακόμη και αν έρχεται σε αντίθεση με την θέση του Πεκίνου σε άλλες εδαφικές διαφορές, δεδομένης της στρατηγικής ανάγκης να διασφαλιστεί η συνέχεια της πολιτικής καθώς ο Γενικός Γραμματέας Σι επιδιώκει να ξεκινήσει την τρίτη θητεία του. Από την ίδρυση του, το ΚΚΚ ισχυρίστηκε ότι υποστηρίζει την μη επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών, την υποστήριξη της εθνικής κυριαρχίας και την απόρριψη των αυτονομιστικών κινημάτων, δεδομένης της ιστορίας της αυτοκρατορικής υποταγής της Κίνας από τις δυτικές δυνάμεις τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα και την συνεχιζόμενη διαμάχη της με την Ταϊβάν. Ενώ η σιωπηρή υποστήριξη του Πεκίνου για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έρχεται σε αντίθεση με αυτήν την αρχή της εξωτερικής πολιτικής, το Πεκίνο είναι πρόθυμο να το επιτρέψει προκειμένου να διατηρήσει τη συνεργασία του με την Μόσχα σε μια εποχή οξυμένου στρατηγικού ανταγωνισμού ΗΠΑ-Κίνας. Επιπλέον, η σινο-ρωσική σχέση είναι άκρως προσωπική: ο Σι έχει συναντηθεί με τον Βλαντιμίρ Πούτιν 38 φορές από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2012, περισσότερες από όσες έχει συναντηθεί με οποιονδήποτε άλλο παγκόσμιο ηγέτη. Έτσι, μια απόρριψη της ρωσικής εταιρικής σχέσης θα ήταν μια απόρριψη της κρίσης του Σι σε ένα χρόνο που σχεδιάζει να ξεκινήσει μια άνευ προηγουμένου τρίτη θητεία ως γενικός γραμματέας του ΚΚΚ στο 20ο Συνέδριο του Κόμματος στα τέλη του 2022. Ο Σι είναι απίθανο να αλλάξει αυτή την υποστήριξη προς την Ρωσία, μετά την απαρχή της τρίτης του θητείας, επειδή ο ανταγωνισμός με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και συνεπώς η ανάγκη της Κίνας για στρατηγικούς εταίρους, θα συνεχιστεί.

Παρά τον συνεχιζόμενο ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας, το Πεκίνο θα προσπαθήσει να επανορθώσει τις διπλωματικές σχέσεις με τις δυτικές κυβερνήσεις καθώς η βραχυπρόθεσμη ανάγκη για εμπορικούς εταίρους υπερτερεί της μακροπρόθεσμης επιθυμίας του για μεγαλύτερη αυτάρκεια της εφοδιαστικής αλυσίδας και εγχώρια κατανάλωση. Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία παρατείνεται, η σιωπηρή υποστήριξη του Πεκίνου στην Μόσχα, θα διαβρώσει περαιτέρω την διεθνή φήμη της Κίνας ως υπεύθυνης παγκόσμιας δύναμης.
Αυτό μπορεί να ωθήσει τους Κινέζους διπλωμάτες να προσπαθήσουν να επιδιορθώσουν τις φθαρμένες εμπορικές σχέσεις, ιδιαίτερα με την Ευρώπη όσον αφορά στις διαπραγματεύσεις για μια συνολική συμφωνία ΕΕ-Κίνας για τις επενδύσεις, και με την Αυστραλία σχετικά με τον μονομερή εμπορικό πόλεμο της Κίνας ενάντια στα αυστραλιανά εμπορεύματα ο οποίος ακολούθησε την υποστήριξη της Καμπέρα το 2020 για μια διεθνή έρευνα στην Κίνα, σχετικά με την προέλευση του COVID-19. Το Πεκίνο θα προσπαθήσει επίσης να ενισχύσει τις σχέσεις του στην υποσαχάρια Αφρική και την Λατινική Αμερική για να καλλιεργήσει αναδυόμενες μελλοντικές εμπορικές συνεργασίες και να διατηρήσει χώρους όπου η Κίνα θα παρουσιάσει το εναλλακτικό δημοκρατικό μοντέλο διακυβέρνησης ως ανώτερο της δυτικής φιλελεύθερης δημοκρατίας. Η Κίνα θα συνεχίσει να υποστηρίζει μια ειρηνική λύση στην Ουκρανία και μπορεί ακόμη και να επιλέξει να διευκολύνει μία ή περισσότερες παράπλευρες διαπραγματεύσεις σχετικά με εκεχειρίες ή ειρηνευτικές συμφωνίες ως μέσο αποκατάστασης της εικόνας της Κίνας ως υπεύθυνης παγκόσμιας δύναμης. Αλλά εάν η διαπραγματευτική θέση της Ρωσίας παραμείνει ισχυρή, όπως καθορίζεται από την δυναμική του πολέμου, η Κίνα είναι απίθανο να επιδιώξει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην διαμεσολάβηση της σύγκρουσης, επειδή τέτοιες διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να βάλουν το Πεκίνο στην θέση να δικαιολογήσει ρητά μια ξένη εισβολή, βοηθώντας την Ρωσία να εδραιωθεί στα κατεχόμενα εδάφη ή υποστηρίζοντας αυτονομιστικά κινήματα. Επιπλέον, αυτές οι διαπραγματεύσεις θα περιλαμβάνουν αναπόφευκτα συζητήσεις για την τύχη της Κριμαίας, μιας πρώην αυτόνομης περιοχής την οποίαν κατέλαβε η Ρωσία, και η Κίνα δεν θα ήταν πρόθυμη να υποστηρίξει μια φιλορωσική διευθέτηση σε αυτό το μέτωπο, καθώς αυτό θα μπορούσε να δικαιολογήσει ρητορικά παρόμοιες επιθέσεις εναντίον των ανήσυχων αυτόνομων περιοχών της Κίνας, συμπεριλαμβανομένης της Σιντζιάνγκ.

Η ανάγκη της Κίνας να στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη σημαίνει ότι το Πεκίνο είναι πιθανό να συμμορφωθεί με τις δυτικές οικονομικές και τεχνολογικές κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας. Το Πεκίνο θα διατηρήσει το αφήγημά του στα μέσα ενημέρωσης ότι οι δυτικές κυρώσεις είναι μονομερείς (π.χ. δεν βασίζονται στην διεθνή συναίνεση), αναποτελεσματικές, και σύμβολο της οικονομικής ηγεμονίας των ΗΠΑ. Ωστόσο, μεγάλες κινεζικές τράπεζες και εταιρείες, τόσο δημόσιες όσο και ιδιωτικές, θα τηρήσουν σε μεγάλο βαθμό τις κυρώσεις της Δύσης για να αποφύγουν δευτερεύουσες κυρώσεις σε ένα έτος κατά το οποίο το ΚΚΚ ήδη προβλέπει ότι η παγκόσμια ζήτηση για κινεζικές εξαγωγές θα μειωθεί, καθώς οι μεγάλες παγκόσμιες οικονομίες ανοίγουν ξανά, και η ζήτηση των ξένων καταναλωτών μετατοπίζεται από τα προϊόντα στις υπηρεσίες. Επιπλέον, οι κινεζικές αρχές προσπαθούν να εξασφαλίσουν άφθονες προμήθειες καυσίμων, τροφίμων και γεωργικών και βιομηχανικών εισροών εν μέσω μιας παγκόσμιας συμπίεσης των εμπορευμάτων. Το ΚΚΚ στοχεύει επίσης στο να αποφύγει την κατάρρευση της αγοράς ακινήτων, την κρίση χρέους της τοπικής αυτοδιοίκησης, την επιδείνωση της ανεργίας και το εκτεταμένο κλείσιμο μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενώ το Πεκίνο παραμένει προσηλωμένο στην στρατηγική του για αυστηρή πρόληψη των λοιμώξεων και μηδενικό COVID. Αυτοί οι οικονομικοί περιορισμοί υποδηλώνουν ότι το ΚΚΚ θα έχει ελάχιστα περιθώρια στις προσπάθειές του να επιτύχει έναν φιλόδοξο στόχο αύξησης του ΑΕΠ 5,5% για το 2022, και έτσι με κάθε κόστος θα αποφύγει την επιτάχυνση των δυτικών αντιποίνων με την μορφή πρόσθετων κυρώσεων. Για τους ίδιους λόγους, η Κίνα πιθανότατα θα αποφύγει να παράσχει σημαντική οικονομική ή στρατιωτική βοήθεια στην Ρωσία, βοήθεια την οποίαν οι πρόσφατες πληροφορίες των ΗΠΑ υποδηλώνουν ότι η Ρωσία ζήτησε άμεσα. Αν και οι κινεζικές αρχές έχουν απειλήσει να χρησιμοποιήσουν τον νόμο κατά των ξένων κυρώσεων ως απάντηση σε οποιεσδήποτε δυτικές κυρώσεις, κάτι τέτοιο θα παρεμπόδιζε το επιχειρηματικό και επενδυτικό περιβάλλον της Κίνας, περιπλέκοντας τα σχέδια του Πεκίνου για οικονομική ανάπτυξη.

ΣΤΡΑΤΟΝΙΚΗ ΠΕΤΡΙΤΗ 

Share This !

2022 ALL RIGHTS RESERVED COPYRIGHT ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΊ ΑΝΤΊΛΑΛΟΙ