ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 

«Σύμβουλοι», πράκτορες και σταλινικοί χαφιέδες :  η Μόσχα έστειλε στην Ισπανία μια ισχυρή στρατιά στελεχών...


Ο ΜΠΟΛΣΕΒΙΚΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ


Μέρος 3
Περισσότεροι διεθνείς πράκτορες και σταλινικοί χαφιέδες

Ορισμένοι ξένοι σύντροφοι και συνδρομητές των Ισπανών μπολσεβίκων ήσαν μόνιμοι κάτοικοι Ισπανίας, όπως ο Αργεντινός Βικτόριο Κοντοβίγια, ο οποίος έπαιζε έναν σημαντικό ρόλο στο IKK από την αρχή της δεκαετίας του ’30 και στην πράξη το καθοδηγούσε, ο Ούγγρος Έρνου Γκέρου (Ernő Gerő), ο επονομαζόμενος «Πέδρο», ο οποίος επρόκειτο να γίνει, μετά τον πόλεμο, ένας από τους ηγέτες της κομμουνιστικής Ουγγαρίας, ο Ιταλός Βιττόριο Βιντάλι (ύποπτος για συμμετοχή στη δολοφονία του αντισταλινικού κομμουνιστή ηγέτη και Κουβανού φοιτητή Χούλιο Αντόνιο Μέγια, το 1929), ο οποίος θα γινόταν ο πρώτος πολιτικός επίτροπος του 5ου Συντάγματος (διαβόητου για την κτηνώδη σκληρότητά του …. προς αμάχους και αιχμαλώτους) που οργανώθηκε από τους κομμουνιστές, από τις αρχές του Ιανουάριου 1937, ο Βούλγαρος Μίνεφ-Στεπάνοφ που είχε εργαστεί στην προσωπική γραμματεία του Στάλιν από το 1927 έως το 1929, ο Ιταλός Παλμίρο Τολιάττι, ο οποίος έφτασε τον Ιούλιο του 1937 ως αντιπρόσωπος της Κομιντέρν. Άλλοι πραγματοποιούσαν «περιοδείες επιθεώρησης» (ελέγχου «σταλινικής ορθοδοξίας») , όπως ο Γάλλος κομμουνιστής Ζακ Ντυκλό.

Ο Βικτόριο Κοντοβίγια, γεννημένος Βιτόριο Κοντοβίλα (1894 – 1970), ήταν ιταλικής καταγωγής Αργεντινός σοσιαλιστής και αργότερα κομμουνιστής πολιτικός. Αρχικά ήταν μέλος του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, που μετανάστευσε στην Αργεντινή το 1912 και συνέχισε να κατέχει εξέχουσες θέσεις στην Κομιντέρν και στο Κομμουνιστικό Κόμμα Αργεντινής (PCA-ΚΚΑ), του οποίου ήταν Γενικός Γραμματέας το 1941-1963 και Πρόεδρος το 1963. –1970. Ο Κοντοβίγια στάλθηκε στη Μαδρίτη για να συμβουλεύει το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ισπανίας για λογαριασμό της Κομιντέρν. Με το ψευδώνυμο Λουίς Μεδίνα, παρουσίασε ένα έγγραφο στο τέταρτο συνέδριο του ΚΚΙ τον Μάρτιο του 1932, διακηρύσσοντας ότι η νέα Δεύτερη Δημοκρατία υποστηρίχθηκε από τους μοναρχικούς της δεξιάς και από «σοσιαλφασίστες» (όπως τα μέλη του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος) της αριστεράς!

Προέβλεψε περαιτέρω ότι η διοίκηση του Προέδρου Μανουέλ Αθάνια θα μετατραπεί γρήγορα σε μια «ξεκάθαρη φασιστική δικτατορία» και τόνισε την ανάγκη οι Ισπανοί κομμουνιστές να δημιουργήσουν επαναστατικές επιτροπές και να ιδρύσουν Σοβιέτ για να ανακόψουν την αντεπανάσταση. Με το ξέσπασμα του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου το 1936, ο Κοντοβίγια παρέμεινε στη Μαδρίτη συμβουλεύοντας το ΚΚΙ, αλλά γενικά θεωρείτο λιγότερο αποτελεσματικός από τον Ούγγρο ομόλογό του με έδρα τη Βαρκελώνη Έρνου Γκέρου (Ernő Gerő). Η θέση του επισκιάστηκε περαιτέρω με την άφιξη του Μπόρις Στεπάνοφ, αγαπημένου του Ιωσήφ Στάλιν, τον Φεβρουάριο του 1937. Μέχρι το καλοκαίρι του 1937, οι αναφορές στη Μόσχα από τον συνάδελφο σύμβουλο της Κομιντέρν Ιταλό Παλμίρο Τολιάτι ήταν πολύ επικριτικές, τόσο για την κατάσταση της ηγεσίας του ΚΚΙ όσο και για την Κοντοβίγια. Τον Σεπτέμβριο, ο Κοντοβίγια ανακλήθηκε στη Μόσχα και αντικαταστάθηκε από τον Τολιάτι.

Ο Κοντοβίγια παρέμεινε στη Μόσχα μέχρι τις αρχές του 1941, όταν επέστρεψε στην Αργεντινή. Την ίδια χρονιά, διορίστηκε Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Αργεντινής. Κράτησε αυτό το αξίωμα μέχρι τον Μάρτιο του 1963, όταν έγινε Πρόεδρος του Κόμματος. Η θητεία του ως Γενικός Γραμματέας χαρακτηρίστηκε από έντονη πίστη στη Σοβιετική Ένωση και αντίθεση τόσο στο καθεστώς του Χουάν Περόν, όσο και στην πολιτική εξέλιξη μετά το πραξικόπημα του 1955 που ανέτρεψε τον Περόν. Ο Κοντοβίγια παρακολούθησε στο 19ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ τον Οκτώβριο του 1952, στο οποίο μίλησε εκ μέρους του ΚΚΑ. Ο Κοντοβίγια εκπροσώπησε και μίλησε για το ΚΚΑ και στο 20ο και το 21ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ, που πραγματοποιήθηκαν το 1956 και το 1959 αντίστοιχα. Εξετέλεσε τα ίδια καθήκοντα στη Διεθνή Συνάντηση Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων τον Νοέμβριο του 1957. Πέθανε στη Μόσχα τον Νοέμβριο του 1970


Ο Έρνου Γκέρου (Ernő Gerő), γεννημένος Έρνου Σίνγκερ (Ernő Singer, 1898 – 1980) ήταν Ούγγρος κομμουνιστής ηγέτης την περίοδο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και για λίγο το 1956 ο ισχυρότερος άνδρας στην Ουγγαρία ως δεύτερος γραμματέας του κυβερνώντος κομμουνιστικού κόμματός της. Γεννήθηκε από Εβραίους γονείς, αν και αργότερα αποκήρυξε εντελώς την γενέθλια θρησκεία του. Πρώιμος Ούγγρος κομμουνιστής, έφυγε από την Ουγγαρία για τη Σοβιετική Ένωση μετά την ανατροπή της σύντομης σοβιετικής κυβέρνησης του διαβόητου ομογενή του Μπέλα Κουν τον Αύγουστο του 1919. Κατά τη διάρκεια των δύο δεκαετιών που ζούσε στην ΕΣΣΔ, ο Γκέρου ήταν ενεργός πράκτορας της NKVD. Μέσω αυτής της … επαγγελματικής του ένωσης, συμμετείχε στην Κομιντέρν στη Γαλλία, και επίσης πολέμησε στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο, κατά τη διάρκεια του οποίου πραγματοποίησε εκτεταμένες αιματηρές εκκαθαρίσεις εναντίον τροτσκιστικών ομάδων στις Διεθνείς Ταξιαρχίες. Ως αποτέλεσμα αυτού του ζήλου του, ονομάστηκε «Χασάπης της Βαρκελώνης» («Carnicero de Barcelona»)

Ο Βιτόριο Βιντάλι η Ιακώβ Χούρβιτς Ζέντερ (1900 – 1983), γνωστός και ως Βιτόριο Βιντάλε, Ανείας Σορμέντι, Κάρλος Κοντρέρας και «Διοικητής – Κομαντάντε Κάρλος», ήταν Ιταλός κομμουνιστής. Αφού εκδιώχθηκε από την Ιταλία με την άνοδο του Μπενίτο Μουσολίνι, πήγε στη Μόσχα, όπου έγινε πράκτορας της Κομιντέρν. Στάλθηκε στο Μεξικό, όπου ενεπλάκη σε τουλάχιστον δύο απόπειρες δολοφονίας – του αντισταλινικού ανεξάρτητου Κουβανού κομμουνιστή Χούλιο Μέγια και του Τρότσκυ, εξόριστου εκεί. Αργότερα ο Βιντάλι δραστηριοποιήθηκε και σε άλλες τοποθεσίες, καθοδηγώντας τελικά ως επικεφαλής το νέο κομμουνιστικό τμήμα στην Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης το 1947 μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αργότερα εκπροσώπησε την κοινότητα της Τεργέστης στο Κοινοβούλιο, μετά την προσάρτησή της από την Ιταλία.

Ο Βιντάλι διατάχθηκε να πάει στην Ισπανία, όπου έφτασε τον Μάιο του 1936 με το ψευδώνυμο Κάρλος Κοντρέρας. Ηγήθηκε των προσπαθειών για την προετοιμασία, την επίβλεψη και τον συντονισμό των «Αντιφασιστικών Εργατικών και Αγροτικών Πολιτοφυλακών» -MAOC- (Milicias Antifascistas Obreras y Campesinas), που οργανώθηκαν από το Ισπανικό Κομμουνιστικό Κόμμα από το 1934. Αυτό συνέβη πριν ξεσπάσει ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος. Επειδή είχε λάβει στρατιωτική εκπαίδευση στη Σοβιετική Ακαδημία Φρούντζε (όπου κατόπιν σπούδασε και ο … Καπετάν Γιώτης – Χαρίλαος Φλωράκης), ο Βιντάλι και άλλοι σύντροφοί του, όπως ο Ενρίκε Λίστερ Φορχάν ή Χεσούς Λίστε Φορχάν (Enrique Líster Forján, ή Jesús Liste Forján) πιστώνονται ότι βελτίωσαν σημαντικά την προετοιμασία των πολιτοφυλακών. Ως ανώτερος σύμβουλος της Κομιντέρν στην Ισπανία, ο Βιντάλι ήταν επικεφαλής του αδίστακτου και δολοφονικού 5ου Συντάγματος («Quinto Regimiento») από φανατικούς κομμουνιστές. Ήταν υπεύθυνος για τον πολιτικό σχηματισμό των συνταγμάτων του MAOC. Στην φιλο-δημοκρατική προπαγανδιστική ταινία του 1937 «Tierra de España» - «Η Ισπανική Γη», ο Βιντάλι εμφανίζεται να απευθύνεται σε μια συνέλευση στρατιωτικού προσωπικού. Οι δραστηριότητες του Βιντάλι στην Ισπανία περιελάμβαναν μεταξύ των άλλων και 400 φημολογούμενες … εκτελέσεις αιχμαλώτων από τον ίδιο, για τις οποίες ήταν πολύ περήφανος.

Ο Στογιάν Μινιέγεβιτς Μίνεφ (1890-1959), γνωστός και με τα ψευδώνυμα Ιβάνοφ, Λορέντσο Βανίνι, Σαβάρος, Ρισάρ, Λεμπέντεφ, Φόκιους, Στεπάνοφ και Μορένο ήταν Βούλγαρος κομμουνιστής, ο οποίος κατείχε θέσεις ευθύνης ως αξιωματούχος στην Κομμουνιστική Διεθνή (Comintern). Από οικογένεια αγροτών, το 1907 εντάχθηκε στο Βουλγαρικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα. Τρία χρόνια αργότερα πήγε στη Γενεύη για να σπουδάσει Ιατρική, ήλθε σε επαφή με μέλη της Ελβετικής Σοσιαλδημοκρατίας και εντάχθηκε στο Ελβετικό Σοσιαλιστικό Κόμμα μεταξύ 1914 και 1916. Εκείνη τη χρονιά στη Βουλγαρία καταδικάστηκε σε θάνατο για τις κομμουνιστικές του δραστηριότητες. Επίσης συνδέθηκε με εξόριστους της Ρωσικής Σοσιαλδημοκρατίας και το 1917 εντάχθηκε στο Μπολσεβίκικο Κόμμα. Παρέμεινε στην Ελβετία ως εκδότης της εφημερίδας «La Nouvelle Internationale» μέχρι το 1919.

Μετά τη Ρωσική επανάσταση, ήταν ένας από τους πρώτους πράκτορες της Κομιντέρν στη Γαλλία μεταξύ 1920 και 1921. Εκεί εργάστηκε στην οργάνωση ενός πυρήνα ευνοϊκού για την Τρίτη Διεθνή (την Κομιντέρν) εντός του «Γαλλικού Τομέα της Εργαικής Διεθνούς» - SFIO – (Section française de l'Internationale ouvrière) (δλδ Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα). Η δράση του οδήγησε στη δημιουργία του Γαλλικού Τμήματος της Κομμουνιστικής Διεθνούς και αργότερα του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, στο Συνέδριο της Τουρ τον Δεκέμβριο του 1920. Λίγο πριν, ήταν ένας από τους αντιπροσώπους του SFIO στο II Διεθνές Κομμουνιστικό Συνέδριο, όπου θεσπίστηκαν οι «21 Προϋποθέσεις» αποδοχής μέλους στην Διεθνή.

Μεταξύ 1921 και 1926 συνέχισε τις δραστηριότητές του για την Κομιντέρν, εκτελώντας διάφορες αποστολές στη Γερμανία, τη Γαλλία, στην Ιταλία και στη Σοβιετική Ένωση. Από το 1926 άρχισε να εργάζεται για τον μηχανισμό της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς στη Μόσχα. Μεταξύ 1927 και 1929 εργάστηκε επίσης στην ιδιωτική γραμματεία του Στάλιν. Ειδικός στο κομμουνιστικό κίνημα στη Γαλλία και την Ισπανία, ήταν καθηγητής στα ισπανικά και γαλλικά τμήματα της «Διεθνούς Σχολής Λένιν» μεταξύ 1927 και 1935.

Στη δεκαετία του 1930, ήταν υπεύθυνος για τις πλέον αξιόπιστες επιχειρήσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς σε αυτές τις δύο χώρες, διευθύνοντας τις εκκαθαρίσεις του ΚΚΙ και του ΚΚΓαλλίας με Γενικούς Γραμματείς αντιστοίχως τους Χοσέ Μπουγιέχος (José Bullejos) και Ανρί Μπαρμπέ (Henri Barbé) και Πιέρ Σελόρ (Pierre Célor) [Γάλλοι οι οποίοι κατέληξαν φασίστες αντικομμουνιστές στο «Γαλλικό Λαϊκό Κόμμα» - PPF- (Parti populaire français) του Ζακ Ντοριό (Jacques Doriot)]. Στα τέλη του 1936, ο Μίνεφ στάλθηκε στην Ισπανία ως μέλος της αντιπροσωπείας της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, η οποία περιλάμβανε επίσης τον Αργεντινό Βικτόριο Κοντοβίγια («Λουίς») και τον Ούγγρο Έρνου Γκέρου, («Πέδρο»). Τον Ιανουάριο του 1937 έφτασε στη Βαλένθια, όπου βρισκόταν η κυβέρνηση της Δημοκρατίας και οι ηγεσίες όλων των πολιτικών κομμάτων.

Στην Ισπανία, με το ψευδώνυμο «Μορένο», ο Μίνεφ ενεργούσε ως εκπρόσωπος της Κομμουνιστικής Διεθνούς ενώ επηρέαζε βαθιά τις αποφάσεις της ηγεσίας του ΚΚΙ. Το 1937 συμμετείχε στη διοργάνωση και τον εορτασμό των συνόδων της ολομέλειας της κεντρικής επιτροπής του ΚΚΙ και προώθησε επιτυχημένα τους κομμουνιστικούς ελιγμούς που κορυφώθηκαν με την αποχώρηση της προεδρίας της κυβέρνησης του Λάργκο Καμπαγιέρο, καθώς και στην λυσσαλέα προπαγανδιστική εκστρατεία κατά του «Εργατικού Κόμματος Μαρξιστικής Ένωσης» - POUM (Partit Obrer d'Unificació Marxista). Ο Μίνεφ διηύθυνε την εκπόνηση και την έκδοση του συκοφαντικού βιβλίου κατά του POUM «Κατασκοπεία στην Ισπανία», υπογεγραμμένο με το συλλογικό ψευδώνυμο (!) «Max Rieger».

Κληθείς στη Μόσχα τον Φεβρουάριο του 1938, επέστρεψε στην Ισπανία τον Μάρτιο για να εργαστεί με το «Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Καταλωνίας» -PSUC (Partit Socialista Unificat de Catalunya), αν και συνέχισε να συμμετέχει στις συνεδριάσεις της κεντρικής επιτροπής του ΚΚΙ και να συμμετέχει στην επιτροπή που συνέταξε τα περίφημα «13 σημεία» του Προέδρου Νεγκρίν. Στα τέλη του 1938 ταξίδεψε στη Γαλλία, πιθανότατα για να εργαστεί στην αποστράτευση των Διεθνών Ταξιαρχιών. Επέστρεψε ξανά στην Ισπανία, όπου έμεινε μέχρι το πραξικόπημα του Δημοκρατικού αλλά αντικυβερνητικού Συνταγματάρχη Σεγισμούνδο Κασάδο Λόπεζ, κατόπιν δε έφυγε από την χώρα μέσω Έλντα, παρέα με διάφορους ηγέτες του ΚΚΙ, συμπεριλαμβανομένης και της διαβόητης Ντολόρες Ιμπαρούρι «Πασιονάρια».

Με την επιστροφή του στη Σοβιετική Ένωση, του δόθηκε εντολή να γράψει μια έκθεση για την Κομμουνιστική Διεθνή αναλύοντας τα αίτια της ήττας στην Ισπανία., Αυτή η έκθεση, γράφτηκε το 1939 ωστόσο, ήρθε στο φως μόλις τη δεκαετία του 1960, έχοντας παραμείνει στην κατοχή της συζύγου του. Αργότερα τοποθετήθηκε στο Αρχείο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΙ και δεν μελετήθηκε μέχρι το 1988. Η μετάφρασή της στα ισπανικά, από τον Άνχελ Λουίς Ενθίνας Μοράλ (Ángel Luis Encinas Moral), με τίτλο «Οι αιτίες της ήττας της ισπανικής δημοκρατίας: έκθεση που εκπονήθηκε από τον Στογιάν Μίνεφ, με τα ψευδώνυμα Στεπάνοφ και Μορένο, εκπρόσωπο της Κομιντέρν στην Ισπανία (1937-1939)», εκδόθηκε το 2003 !

Μεταξύ Δεκεμβρίου 1939 και Δεκεμβρίου 1943 ήταν ένας από τους στενότερους συνεργάτες των ηγετών της Κομμουνιστικής Διεθνούς Ντιμητρόφ και Μανουίλσκι. Μετά τη διάλυσή της, το 1943, ο Μίνεφ κατείχε διάφορες υψηλές ακαδημαϊκές θέσεις, πρώτα στο Ινστιτούτο Επιστημονικής Έρευνας και από το 1948 μέχρι τον θάνατό του, τον Μάιο του 1959, στο Ινστιτούτο της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ. Τιμήθηκε με το παράσημο του Λένιν και το «Μετάλλιο για τη νίκη επί της Γερμανίας στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο 1941-1945».

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

Γ. Ηλιόπουλος  

Share This !

2022 ALL RIGHTS RESERVED COPYRIGHT ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΊ ΑΝΤΊΛΑΛΟΙ