ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

[...] φαίνεται πως οι ΗΠΑ είναι πιο κοντά στην υπογραφή μιας πιθανής πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν και σχεδιάζουν επιστροφή στην Ευρώπη για τις δυνάμεις τους, λόγω του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.
 

ΤΟ ΜΕΙΩΜΕΝΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΘΑ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙ
ΤΗN ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ ΝΑ ΒΡΕΙ ΑΛΛΟΥΣ ΕΤΑΙΡΟΥΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Το μειωμένο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τα θέματα της Σαουδαραβικής ασφαλείας θα αναγκάσει τελικά το Ριάντ να βρει άλλους προμηθευτές όπλων και να μειώσει την επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών στο πολύ πλούσιο σε πετρέλαιο κράτος του Αραβικού Κόλπου.

Στις 19-20 Μαρτίου, η απόλυτα ευθυγραμμισμένη με το Ιράν Υεμενίτικη κίνηση των Χούθι (γνωστών και ως «Ανσάρ Αλλάχ» - «Υποστηρικτές του Θεού») χτύπησε τη Σαουδική Αραβία με ένα κύμα «δρόνων» (μη επανδρωμένων αεροσκαφών) και πυραύλων, στοχεύοντας στις εγκαταστάσεις που σχετίζονται με την ενέργεια, στις πόλεις Γκιζάν, Γιανμπού, Νταχράν Αλ - Τζιανούμπ και Χαμίς Μουστάιτ. Οι επιθέσεις δεν προκάλεσαν θύματα, αλλά εντούτοις υπογράμμισαν την εξαιρετικά ουσιαστική απειλή για τη Σαουδική Αραβία εκ μέρους των επαναστατών Χούθι.
Επίσης, οι εν λόγω επιθέσεις δεν προέκυψαν πολύ αργότερα μετά από έναν αναφερόμενο ανεφοδιασμό και μια αναδιάταξη των αμερικανικών αντιβαλλιστικών πυραυλικών συστημάτων Patriot στο σαουδαραβικό Βασίλειο. Ωστόσο, η Σαουδική Αραβία εμφανίστηκε δυσαρεστημένη, προτρέποντας τη διεθνή κοινότητα (με έμμεση αναφορά στις Ηνωμένες Πολιτείες) να κάνει περισσότερα ώστε να σταματήσει η επιθετικότητα των Χούθι μετά τις τελευταίες απεργίες, λέγοντας επίσης ότι η Σαουδική Αραβία δεν θα μπορούσε πλέον να θεωρηθεί υπεύθυνη για τις διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου που θα προέκυπταν από τέτοιες επιθέσεις.

[Οι Χούθι είναι Σιιτική - Ζαϊντί ομάδα που αντλεί την ονομασία της από τον Χουσεΐν Μπαντρεντίν αλ-Χούθι, ο οποίος ξεκίνησε επανάσταση στην Υεμένη το 2004 και φονεύθηκε από τις Ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους Καθοδηγούμενοι από τον Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, πέτυχαν στο πραξικόπημα του 2014-2015 να αποκτήσουν τον έλεγχο σημαντικών εδαφών και της πρωτεύουσας Σαναά. Φέρεται ότι λάμβαναν και λαμβάνουν σημαντική υποστήριξη από το Ιράν με τη μορφή όπλων, χρημάτων και εκπαίδευσης (ήδη από το 2004).]

• Οι συστοιχίες των Patriot που έστειλαν πρόσφατα στο Ριάντ οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ήταν καινούργιες, αλλά αναδιατέθηκαν εκεί από μια μη ανακοινωμένη τοποθεσία αλλού στη Μέση Ανατολή.

Οι μετριοπαθείς αντιδράσεις των ΗΠΑ απέναντι σε μελλοντικές απειλές θα ενισχύσουν την αντίληψη της Σαουδικής Αραβίας ότι η Ουάσινγκτον δεν ενδιαφέρεται για την προστασία του βασιλείου. Η Σαουδική Αραβία ανησυχεί για το γεγονός ότι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την ασφάλεια του Βασιλείου παρουσιάζεται μειωμένο στην Ουάσιγκτον, καθώς φαίνεται πως οι ΗΠΑ είναι πιο κοντά στην υπογραφή μιας πιθανής πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν και σχεδιάζουν επιστροφή στην Ευρώπη για τις δυνάμεις τους, λόγω του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας. Πράγματι οι ανησυχίες των Σαουδαράβων είναι λογικές κι έγκυρες, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μάλλον απίθανο να αναπτύξουν δυνάμεις απαραίτητες στρατηγικά για τις ίδιες στην Ευρώπη και στην Ασία, με σκοπό να βοηθήσουν τη Σαουδική Αραβία ώστε να μετριάσει τις σε βάρος της απειλές, προερχόμενες από την παρέμβαση του βασιλείου στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης και από την αντιπαλότητά του με το Ιράν.

Οι συνεχιζόμενες πυρηνικές συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν, για παράδειγμα, έχουν επικεντρωθεί στην εξασφάλιση στενής συμφωνίας που αποκαθιστά μόνο τους όρους της αρχικής συμφωνίας του 2015 (οπότε το Ιράν αποκλιμάκωσε την πυρηνική του δραστηριότητα με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων της Ουάσινγκτον) και βεβαίως δεν αντιμετωπίζει τις απειλές που θέτει το Ιράν για την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας, μέσω των «πληρεξουσίων» του, των συμμάχων του, των βαλλιστικών του πυραύλων και άλλων μέσων αντισυμβατικού - ανορθοδόξου πολέμου.

Εν τω μεταξύ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν επίσης να αποφύγουν να συρθούν στον εμφύλιο πόλεμο στην Υεμένη, όπου η αποστολή τους παραμένει επικεντρωμένη στην αντιτρομοκρατία και στην αναζωογόνηση της διπλωματικής διαδικασίας για την παραγωγή μιας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των ανταρτών Χούθι και των εχθρών τους.

• Η υπογραφή της πρωτότυπης πυρηνικής συμφωνίας του Ιράν το 2015 κινητοποίησε την ανησυχία της Σαουδικής Αραβίας ότι η Ουάσινγκτον προσπαθούσε να απεμπλακεί από την περιοχή σε βάρος της ασφάλειας των συμμάχων της, λόγω της εξαιρετικά στενής εστίασης της συμφωνίας στις απειλές που θέτει η πυρηνική ανάπτυξη της Τεχεράνης και μόνο.
• Πολλοί πολιτικοί των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου και του Προέδρου Τζο Μπάϊντεν έχουν επικρίνει τακτικά την παρέμβαση της Σαουδικής Αραβίας στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης, ο οποίος έχει επιδεινώσει την φρικτή ανθρωπιστική κρίση της χώρας και προξένησε απώλειες πολιτών που προκλήθηκαν από αμερικανικά όπλα.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετείχαν σε αποστολές αντιτρομοκρατίας στην Υεμένη από το 2002, αλλά σε μεγάλο βαθμό έμειναν μακριά από τον συνολικό εμφύλιο πόλεμο, πέρα από την παροχή υλικοτεχνικής υποστήριξης και πληροφοριών στις δυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας, αλλά συνάμα και πιέζοντας διαρκώς το Ριάντ να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των ανταγωνιστικών φατριών της Υεμένης.

Αυτή η εμφανώς αντιληπτή αδιαφορία για την ασφάλειά της επίσης καθιστά τη Σαουδική Αραβία λιγότερο πρόθυμη να βοηθήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξισορροπήσουν την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, ως απάντηση σε κραδασμούς σαν αυτούς που δημιουργήθηκαν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Σαουδική Αραβία ενήργησε, με αυτήν την ευκαιρία, εν μέρει ως δύναμη διατήρησης της σταθερότητας των τιμών στις αγορές πετρελαίου και εν μέρει ως ετέρος της στενής σχέσης της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Για παράδειγμα, το 2011, το βασίλειο αύξησε την παραγωγή πετρελαίου μετά τον Λιβυκό εμφύλιο πόλεμο που παρέβλαψε και διέκοψε την παγκόσμια ενεργειακή προμήθεια. Αλλά το Ριάντ εμφανίζεται όλο και περισσότερο απρόθυμο να χρησιμεύσει ως πηγή σταθερότητας στις αγορές πετρελαίου για λογαριασμό της Ουάσινγκτον. Για να ηρεμήσουν την αγορά εν μέσω της τρέχουσας επιβολής κυρώσεων στις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας που σχετίζονται με την Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπάθησαν να πείσουν τη Σαουδική Αραβία να αυξήσει την παραγωγή του πετρελαίου της, αλλά το Ριάντ έως στιγμής δεν έχει συγκροτήσει κανένα σχέδιο για να το πράξει.

Βραχυπρόθεσμα, η Σαουδική Αραβία θα εξετάσει περισσότερο χώρες όπως η Γαλλία και η Τουρκία ώστε αυτές να αντισταθμίσουν τη μείωση της υποστήριξης ασφάλειας των ΗΠΑ. Η Σαουδική Αραβία έχει εμπορικούς δεσμούς με τους αντιπάλους της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Κίνα, καθώς και μια αυξανόμενη βιομηχανία εγχώριων όπλων στην κρατική εταιρεία ΣΑΣΒΙ - SAMI («Σαουδικές Αραβικές Στρατιωτικές Βιομηχανίες» - «Saudi Arabian Military Industries»). Ωστόσο, το Βασίλειο παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενο από τις αμυντικές βιομηχανίες των ΗΠΑ, οι οποίες παρέχουν το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού στρατιωτικού εξοπλισμού της Σαουδικής Αραβίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν ο καλύτερος εγγυητής-προστάτης για να αποτρέψουν έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας ή μιαν εισβολή στη Σαουδική Αραβία, αν και αυτές είναι απομακρυσμένες απειλές για το Ριάντ.

Εν τω μεταξύ, για να προστατεύεται από τις πιο πιεστικές απειλές των Χούθι και των ιρανικών επιθέσεων, το βασίλειο θα επιδιώξει εύλογα να αγοράσει περισσότερα όπλα από άλλες χώρες. Η Σαουδική Αραβία ενδιαφέρεται να προβεί σε αγορά τουρκικών δρόνων Bayraktar TB2, που απέκτησαν άνοδο της φήμης τους στην Ουκρανία, όπου υπηρετούν ως ένα αποτελεσματικό θανατηφόρο όπλο εναντίον των ρωσικών δυνάμεων εισβολής. Το Ριάντ θα μπορούσε να ακολουθήσει τα βήματα των γειτονικών Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων αγοράζοντας ακριβοπληρωμένο ποιοτικό εξοπλισμό από χώρες του NATO αντί για όπλα των ΗΠΑ.

• Τον Δεκέμβριο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν την αγορά γαλλικών αεριωθούμενων Rafale και είπαν ότι έχουν παγώσει μια προγραμματισμένη αγορά των αμερικανικών μαχητικών F-35. Το Αμπού Ντάμπι έστειλε πρόσφατα μια παραγγελία για τα κινεζικά εκπαιδευτικά αεροσκάφη σταθερών πτερύγων, καθιστάμενο το πρώτο κράτος του Αραβικού Κόλπου που αγοράζει τέτοια αεριωθούμενα από την Κίνα.

Μακροπρόθεσμα, το Σαουδαραβικό Βασίλειο μπορεί επίσης να μπει στον πειρασμό να εμβαθύνει τους στενούς αμυντικούς δεσμούς του με την Κίνα και ενδεχομένως ακόμη και με τη Ρωσία. Η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να επεκτείνει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της, που αναπτύσσει με τη βοήθεια της Κίνας, ενώ δυνητικά είναι ικανή να προβεί στην αγορά κινεζικών αεροσκαφών ή δρόνων αντί για τα αμερικανικά ανάλογα. Σε σύγκριση με τα κινεζικά όπλα, οι αγορές ρωσικών όπλων είναι πολύ πιθανό να προσκρούσουν στις δυτικές κυρώσεις μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Ωστόσο, εάν οι σχέσεις με τη Δύση επιδεινωθούν περαιτέρω, το Ριάντ θα μπορούσε τελικά να εξετάσει κάποια αμυντική συνεργασία με τη Μόσχα.

Όμως, θα χρειαστούν κάποια χρόνια πριν η Σαουδική Αραβία είναι σε θέση να αγοράσει και να ενσωματώσει αρκετό εξοπλισμό στις ένοπλες δυνάμεις της ώστε να μετατοπιστεί στρατηγικά από την αμερικανική αμυντική ομπρέλα. Έτσι, βραχυπρόθεσμα, η Σαουδική Αραβία θα επιδιώξει να αποφύγει αγορές των ρωσικών ή κινεζικών όπλων που θα μπορούσαν να υποστούν κυρώσεις εκ μέρους των ΗΠΑ, όπως αν προέβαινε σε αγορά του ρωσικού πυραυλικού συστήματος S-400.

Thomas E. Chapman 

Share This !

2022 ALL RIGHTS RESERVED COPYRIGHT ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΊ ΑΝΤΊΛΑΛΟΙ